Ataşehir’deki muayenehanemde hastalarımın en tedirgin olduğu anlardan biri, ellerinde tahlil kağıdıyla kapıdan girdikleri o andır. Gözlerinde derin bir hayal kırıklığıyla, “Hocam, kan değerlerim (beyaz küreler veya trombositler) çok düşmüş. Onkoloğum bu haftaki kemoterapiyi erteledi. Acaba hastalığım daha mı kötüye gidiyor? Tedavim yarım mı kalacak?” diye sorarlar.
Öncelikle derin bir nefes alın. Çeyrek asırlık iç hastalıkları hekimliği pratiğimde hastalarıma ilk söylediğim şey şudur: Tedavinizin ertelenmesi bir yenilgi değil, bedeninizin stratejik bir molasıdır.
Kemoterapi ilaçları, vücuttaki hızlı bölünen hücreleri hedef alır. Tümör hücreleri hızlı bölünür, ancak aynı zamanda kan hücrelerimizin üretim fabrikası olan kemik iliğimiz de çok hızlı çalışır. İlaçlar bu fabrikayı geçici olarak yavaşlattığında; enfeksiyonlarla savaşan beyaz kan hücrelerimiz (lökosit/nötrofil), oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerimiz (eritrosit) ve kanamayı durduran hücrelerimiz (trombosit) azalır. Onkoloğunuz tedaviyi erteliyorsa, bu sadece fabrikanın yeniden toparlanması için bedeninize zaman tanımak içindir.
Peki, biz bu süreçte boş mu duracağız? Elbette hayır. Bedenin “özünü” (kemik iliğini) besleyerek kan yapımını hızlandırmak, kadim tıp sistemlerinin en uzman olduğu alanlardan biridir. İşte bu toparlanma sürecinde fabrikayı yeniden çalıştıracak bütüncül beslenme ve destek stratejileri:
1. Kemik İliği: Bedenin En Derin Özünü Beslemek
Geleneksel Çin Tıbbı’nda (TCM) ve İbn-i Sina hekimliğinde kan, bedenin “özünden” ve yaşam enerjisinden (Qi) üretilir. Kan değerleri düştüğünde, bedene yüzeysel değil, en derin tabakadan etki edecek sıcak ve yoğun gıdalar verilmelidir.
İlikli Kemik Suyu (Geleneksel Şifa): Kemik iliğinin yorulduğu bu dönemde, ona kendi yapıtaşlarını dışarıdan hazır olarak sunmalıyız. İçine biraz zencefil, tane karabiber ve çok az elma sirkesi (minerallerin suya geçmesi için) eklenerek kısık ateşte 12-24 saat arası kaynatılmış gerçek kemik suyu, adeta sıvı bir ilaçtır. Bağırsak bariyerini onarır ve kan yapımını destekler.
Kan Yapan Kırmızı/Mor Besinler: Pancar, karadut, yaban mersini ve siyah üzüm (şekeri abartılmadan, porsiyon kontrolüyle). Çin tıbbında kırmızı ve koyu renkli gıdalar doğrudan “Kan”ı (Blood) besleyen unsurlar olarak kabul edilir. Özellikle taze sıkılmış küçük bir bardak kırmızı pancar ve havuç suyu, karaciğeri temizlerken kan yapımını uyarır.
2. Dalak ve Mide Ateşini Korumak
Çin Tıbbı’na göre yediğimiz yiyecekleri kana dönüştüren sistem Dalak ve Mide Qi’sidir. Kan değerleriniz düşükse, bu organları asla yormamalısınız.
Soğuk ve Çiğ Gıdalara Dikkat: Kemoterapi döneminde bağışıklık (nötrofil) düştüğü için zaten çiğ sebze ve meyvelerden (enfeksiyon riskine karşı) uzak durulması istenir. Ancak enerjetik olarak da soğuk sular, buzlu içecekler ve çiğ salatalar midenin “hararetini” (sindirim ateşini) söndürür. Besinleri mutlaka hafifçe pişirerek (buharda veya fırında) ve ılık tüketin.
3. Kadim Minerallerin Gücü: Sarıçun ve Mumiyo
Hastalarımın en çok merak ettiği, doğal destekler alanıdır. Kemik iliğini desteklemek ve bedenin “hararet-i gariziye”sini (doğal yaşam ateşini) yeniden harlamak için kadim Asya ve İslam tıbbında çok özel mineral kompleksleri kullanılır.
Bunun en bilineni Mumiyo’dur; dağların gözyaşı olarak bilinen bu reçine, bedenin hücresel yenilenmesine ciddi katkı sağlar.
Fakat kliniğimizde sıklıkla formülasyonlarına başvurduğumuz, Mumiyo ile karıştırılsa da aslında ondan tamamen farklı ve çok daha spesifik bir geleneksel hazırlık olan Sarıçun da vardır. Sarıçun, içerdiği Dracocephalum foetidum bitkisi ve eşsiz yapısıyla, tükenmiş bir bedeni ayağa kaldırmak ve iliği desteklemek konusunda muazzam bir kadim saptamadır. (Ancak önemle altını çiziyorum: Bu tür güçlü doğal takviyeler, aktif onkolojik tedavilerle veya kullanılan G-CSF (Neupogen vb.) gibi kan yapıcı iğnelerle etkileşime girmemesi için kesinlikle kulaktan dolma bilgilerle değil, süreci takip eden bütüncül tıp hekiminizin kontrolünde kullanılmalıdır.)
4. Oksijen ve Nefes
Kanın ana görevi dokulara oksijen taşımaktır. Eğer kan hücreleriniz azaldıysa, mevcut hücrelerin oksijen taşıma kapasitesini artırmanız gerekir. Açık ve temiz havada bedeni hiç yormadan yapılacak yavaş doğa yürüyüşleri ve derin diyafram nefesleri, hücresel oksijenasyonu maksimize eder. Zaten yorgunsunuz, kan ter içinde kalacağınız sporlar değil, “Qigong” tarzı enerjiyi yavaşça dolaştıran hareketler bu dönemin ilacıdır.
Özetle;
Bir haftalık kemoterapi ertelemesi, dünyanın sonu değildir. Bu molayı, bedeninize sevgiyle yaklaştığınız, ona kaliteli yapıtaşları sunduğunuz bir “bakım onarım haftası” olarak görün. Siz bedeninize doğru malzemeleri (ilikli sular, ılık çorbalar, oksijen ve dinlenme) verdiğinizde, o muazzam fabrikanın ne kadar hızlı toparlandığına şahit olacaksınız.
