Sosyal Medya Kısıtlaması Başlıyor: Kapsamı Nedir, e-Devlet Üzerinden Yaş Doğrulama Nasıl Yapılacak?
Damla Turan 
15 yaşından küçük çocuklara sosyal medya hizmeti sunulmasını yasaklayan düzenleme 1 Kasım’da yürürlüğe girecek. Yeni hesap açmak isteyenlerin yaşlarını e-Devlet üzerinden doğrulamaları gerekecek. Mevcut hesaplar için ise son tarih 31 Mart 2027 olarak belirlendi. Bazı haberlerde yer alan ‘hesaplar yarın silinecek’ ifadesi ise yanlış bir algı yaratıyor. İşte bu düzenlemeyle ilgili en çok merak edilen sorular ve cevapları.
15 yaş altındakiler için sosyal medya yasağı başlıyor: Sorular ve cevaplar
Düzenleme kimleri etkiliyor?
10 Ekim’de Resmi Gazete’de yayımlanan Siber Güvenlik Başkanlığı’nın hazırladığı yönetmelik gereği, sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremeyecek. Bu yükümlülük doğrudan platforma aittir; ebeveynin izni olsa bile bu yaştaki kullanıcıların hesap açma talepleri onaylanmayacaktır.
Hesaplar 1 Kasım’da mı kapatılacak?
Hayır, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin (DMM) açıklamasına göre, bu kural yalnızca 1 Kasım’dan itibaren yeni hesaplar için geçerli olacak. Mevcut hesapların yaş doğrulamasının ise 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekiyor. Eğer bir hesabın kullanıcısının yaşı 15’ten küçükse o hesap kapatılacaktır.
e-Devlet’ten yaş doğrulama nasıl gerçekleştirilecek?
Kullanıcı, hesap açarken e-Devlet Kapısı’na yönlendirilecek ve buradan ‘yaş doğrulama belirteci’ alacak. Bu sistem yalnızca kullanıcının yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını kontrol ediyor; ad, doğum tarihi veya T.C. kimlik numarası gibi bilgileri platforma göndermiyor; sadece ‘yaş şartı sağlandı’ bilgisini aktarıyor. Şüpheli durumlarda platformlar tekrar doğrulama talep edebilir.
Canlı yayın ve kişiselleştirilmiş reklamlar kapatılıyor.
15 yaşını dolduran gençler ne yapacak?
15 yaşını doldurmuş kullanıcılar platformları kullanmaya devam edebilecek ancak ‘ayrıştırılmış hizmet’ alacaklar. Yönetmelik uyarınca bu hesapların varsayılan ayarları gizli olacak ve yüksek gizlilik seçenekleriyle çalıştırılacak. Canlı yayın özellikleri ve kişiselleştirilmiş reklamlar devre dışı bırakılacak; takipçi listeleri diğer kullanıcılara görünmeyecek, mesajlar yalnızca takip edilen hesaplardan alınabilecek. Bakan Göktaş’ın belirttiğine göre sonsuz kaydırma gibi özellikler de sınırlanacak ve ekran kaydı engellenecek.
Ebeveynlere hangi yetkiler tanınıyor?
Platformların ebeveynlere, hesap ayarlarını görüntüleme, kullanım süresini sınırlama ve ücretli işlemlere izin verme veya engelleme imkanı sunması gerekmektedir.
Kapsam dışında kalanlar kimlerdir, oyunlardan etkilenecek mi?
Dijital oyunların sosyal medya kısıtlamasının dışında tutulduğu haberlerde belirtiliyor. Bakan Göktaş da hedefin oyunları yasaklamak değil, Türkiye’de bir denetim mekanizması oluşturmak olduğunu ifade etti; Türkiye’deki 100 binden fazla kullanıcıya sahip oyun platformlarına temsilci zorunluluğu getirildi. Yönetmelikte istisnalar detaylandırılmadığı için hangi uygulamaların kapsama gireceği platform açıklamalarına bağlı olarak netleşecektir.
Doğrulama adı altında gelen mesajlara dikkat!
DMM, düzenlemenin dolandırıcılar tarafından kötüye kullanılabileceği konusunda uyarıda bulundu. ‘Hesabınız bugün kapanacak’ gibi mesajlara itibar edilmemeli; doğrulama işlemleri sadece turkiye.gov.tr veya resmi e-Devlet uygulamasından yapılmalıdır. SMS, e-posta veya sosyal medyadan gelen bağlantılara tıklanmamalı; e-Devlet şifresi, SMS kodu veya kart bilgisi kesinlikle paylaşılmamalıdır.
