Damla Turan AP verilerine göre Senato’da 54 sandalyeye ulaşarak çoğunluğu garantileyen Demokratlar, Temsilciler Meclisi’nde de 225 sandalye kazanarak 218 olan kritik eşiği aştı. Kongre’nin her iki kanadının da kontrolünü kaybetme riskiyle karşı karşıya kalan Beyaz Saray’ı önümüzdeki dönemde 10 kritik başlık bekliyor.
TRUMP YÖNETİMİNİ BEKLEYEN 10 KRİTİK GELİŞME
1. Yasama Gücü Ciddi Şekilde Sınırlanacak: Federal yasalar için her iki kanadın da onayı gerektiğinden; vergi, sağlık ve ekonomi alanındaki yeni yasa tasarılarının Kongre’den geçmesi veya gündeme alınması zorlaşacak.
2. Bütçe Pazarlıkları Kilitlenebilir: Savunma, sınır güvenliği ve dış yardımların bütçe yetkisi Kongre’de olduğu için Demokratlar harcama kısıtlamalarına gidebilecek. Uzlaşma sağlanamazsa federal hükümetin kapısına kilit vurulması (şutdown) ihtimali artacak.
3. İran Askeri Operasyonlarına Sıkı Denetim: Demokratlar, Savaş Yetkileri Yasası çerçevesinde askerî operasyonların hukuki dayanaklarını ve bütçe kaynaklarını daha sert biçimde sorgulayacak.
4. Ukrayna ve İsrail Yardımları Yeniden Şekillenecek: Mevcut antlaşmalar doğrudan iptal edilmese de yeni yardım paketlerinin kapsamı, şartları ve silah transferlerinin denetimi zorlaştırılacak.
5. Rusya ve Çin Politikalarında Pazarlık Sıklaşacak: Yaptırımlar ve ticaret tarifelerinde Trump’ın başkanlık yetkileri sürse de Demokratlar yeni denetim mekanizmaları ve yaptırım tasarılarıyla baskıyı artıracak.
6. Yargıç ve Bakan Atamalarına “Senato Engeli”: Üst düzey bürokrat, büyükelçi, federal yargıç ve olası Yüksek Mahkeme üye adaylarının Senato onayından geçmesi son derece zor bir hal alacak.
7. Beyaz Saray Hakkında Soruşturma Dalgası: Komisyon yönetimlerinin Demokratlara geçmesiyle birlikte kamu ihaleleri, dış politika kararları ve idari harcamalar hakkında sert meclis araştırmaları ve ifade çağrıları başlayacak.
8. Göç Politikalarına Çifte Fren: İç Güvenlik Bakanlığı’nın harcamaları mercek altına alınacak; kararnameler ise federal mahkemeler ile Kongre denetimi arasında sıkışacak.
9. Azil Süreci (Impeachment) Gündeme Gelebilir: Temsilciler Meclisi basit çoğunlukla azil süreci başlatabilse de görevden alma için Senato’da 2/3 çoğunluk (67 oy) gerektiğinden Cumhuriyetçi desteği olmadan Trump’ın görevden alınması mümkün görünmüyor.
10. “Topal Ördek” (Lame Duck) Riski: Yasama desteğini kaybeden Trump’ın iç politikada hareket alanı daralacak. Ancak Senato’daki 60 oyluk filibuster kuralı ve Trump’ın başkanlık veto yetkisi, iki tarafın da birbirini kilitlediği bir siyasi tablo yaratacak.
ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMİN ASIL TEHLİKESİ NE?
Kongre çoğunluğunu kaybetmek Trump’ın anayasal yetkilerini elinden almıyor. Ancak iç politikada yasa çıkaramayan ve bütçe engellerine takılan Beyaz Saray’ın, meclis onayına ihtiyaç duymayan başkanlık kararnamelerine, askerî hamlelere, diploması adımlarına ve yaptırım yetkilerine daha fazla sarılması bekleniyor.
Önümüzdeki iki yıl, Trump’ın ne kadar güç kaybettiğinden ziyade elinde kalan yürütme yetkilerini Kongre’ye karşı ne kadar sert kullanacağı üzerinden şekillenecek.
